| HOME | | | OPLAADPUNTEN | | | UNIEKE WINKELS | | | ONTDEKKING | | | AANMELDEN | | | NIEUWS | | | VERHUUR | | | ROUTES | | | FIETSENZAKEN | | | CONTACT | | | LOGIN | | | LINKS |
De Wijmarse Watermolen of Kasteelmolen - Arcen
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Gelegen aan de volgende wegen c.q. routes: | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Een van de mooiste watermolens in Noord-Limburg was de kasteelmolen van Arcen, gelegen ten zuiden van het dorp aan de oude rijksweg naar Venlo. Aanvankelijk bestond de molen uit twee bouwlagen. In het voorste deel bij de noordgevel was de korenmolen ondergebracht, in het achterste deel langs de beek de oliemolen. In het begin van de 19e eeuw vond een uitbreiding met een derde bouwlaag plaats, waarvan het metselwerk in een fraai steenverband werd uitgevoerd. Merkwaardig is de spitsboogvormige poort in de westgevel aan de Maaszijde. In 1856 hingen twee onderslagraderen langs de gevel, die-achter elkaar in dezelfde waterleider draaiden. Het voorste rad was van de korenmolen, het achterste rad was van de oliemolen. Van dit laatste rad zijn de contouren van de as-doorvoering nog duidelijk zichtbaar in de gevel boven de beek. In de jaren 1881-1882 werd de molen verbouwd. De bestaande waterraderen en de inrichting van de oliemolen werden verwijderd. In het voorste deel werd een nieuwe maalinrichting gebouwd met een boven- en een onderslagrad, die samen één stalen koningsspil aandreven. Het houten bovenslagrad hing direct langs de gevel en de houten molenas met een conisch ijzeren aswiel was in de kelder gelagerd. Aan de linker- of buitenzijde van dit waterrad hing een eenvoudig ijzeren onderslagrad, voorzien van houten schoepen. De houten as van dit rad was op de maalzolder gelagerd. De twee molenassen dreven derhalve één koningsspil aan. De koningsspil was tweedelig en voorzien van een vaste koppeling. Hij liep van de kelder tot aan het dak, waar zich het luiwerk bevindt. De watermolen maakte van de vroegste tijden af deel uit van de goederen van het kasteel en de heerlijkheid Arcen. Op het einde van de Eerste Wereldoorlog raakte hij in onbruik. Na het heengaan van de laatste pachter Vostermans bleef het onderhoud achterwege. In het najaar van 1944 vormde de molen vanaf de linker Maasoever een gemakkelijk doelwit voor de Britse artillerie. De molen werd dan ook behoorlijk gehavend. Er werden daarna geen preventieve voorzieningen voor het kapot geschoten dak aangebracht. De grootste vernielingen vonden dan ook in de daarop volgende jaren vijftig en zestig plaats. Regen en de jeugd hadden vrij spel. Het dak stortte in, waarna gevaar opleverende delen en het in desolate toestand verkerende maalwerk omver werden gehaald. De erfgenamen van de laatste kasteeleigenaren hebben in de jaren vijftig nog getracht de molen met overheidssubsidie te laten restaureren. De staat, waarin de molen verkeerde, was inmiddels zo slecht geworden, dat de toenmalige minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen in 1959 besloot geen rijkssubsidie voor het project beschikbaar te stellen. Het waterrecht werd aan het Waterschap "Het Maasterras", gevestigd in Bergen, verkocht. Sinds 1978 is de Stichting "Het Limburgs Landschap" eigenaresse van het kasteel, het landgoed en de watermolen. In 1980 begonnen molenliefhebbers het molengebouw en de omgeving te ontdoen van de houtwildgroei en andere onnuttige zaken. Onderdelen van de maalinrichting werden schoongemaakt en in een bijgebouw van het kasteel opgeslagen en gereconstrueerd. Intussen werd de Stichting "Behoud watermolen Arcen" opgericht. Samen met een architectenbureau werd in 1985 een compleet restauratieplan opgesteld. De restauratie van het kasteel als zodanig met de bijzonder fraai aangelegde tuinen werd het eerst voltooid; daarna volgde de watermolen. Op 27 mei 1993 werd de watermolen opnieuw als maalvaardige korenmolen in gebruik genomen. In het deel van de voormalige oliemolen kwam een ambachtelijke graanbranderij. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Bedrijfsomschrijving: | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| De Wijmarse Watermolen of Kasteelmolen te Arcen Technische gegevens Type: watergedreven molen met onderslagrad Functie korenmolen Inrichting 4 koppel maalstenen Overige molen- of aandrijfwielen: Aswiel: 120 kammen, steek Bonkelaar: 60 kammen Onderslagmolen: Diam. onderslagrad: 5,70 m., breedte: 0,85 m. Aswiel: 120 kammen, steek Bonkelaar: 60 kammen Spoorwiel: 144 kammen Steenrondsels: 42 kammen (3 x) en 48 kammen (1 x) Overbrengingsverhoudingen: 1:6,86 en 1: 8,57 Waterrad of Turbine: traditioneel Wateras: staal Gangwerk: ijzer, spoorwielaandrijving Rivier of Spreng: Lingsforterbeek Rijksmonument nummer 8268 GPS RD-coördinaten X = 210,250 Y = 387,100 GPS-coördinaten 51°28,21'N 6°10,94'E Specificaties: Bovenslagmolen: Diam. bovenslagrad: 3,18 m., breedte: 1,10 m. Maalstenen: 2 koppels 16er kunststenen, 1 koppel 16er blauwe stenen en 1 koppel ?-stenen. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Activiteiten, bijzonderheden, evenementen en promotie's: | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Extra foto's: | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| terug naar het overzicht | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Molens
