Zandwijkse Molen - Uppel



Wij zijn geen oplaadpunt! Molens

Naam	Zandwijkse Molen
Adres	Uppelse Steeg 1
Plaats	4286 XZ Uppel
	Bekijk op kaart.
Tel	0183 402371
Website	www.molens.nl

Openingstijden
Maandag		-
Dinsdag		-
Woensdag		-
Donderdag		-
Vrijdag		-
Zaterdag		-
Zondag		-

Gelegen aan de volgende wegen c.q. routes:

Deze molen is uitsluitend te bezichtigen op afspraak.

Type: wipmolen
Functie: watermolen
Inrichting: scheprad
Vlucht: 25,70 m.
Wieksysteem: Oud-Hollands
Binnenroede: 25,70 m., ijzer, geklonken, fabr. Gebr. Pot te Kinderdijk, nummer en bouwjaar onbekend
Buitenroede: 25,70 m., ijzer, fabr. Verhage te Ruddervoorde (B), nummer en bouwjaar onbekend
As: Gietijzer, fabr. De Prins van Oranje te 's Hage, bouwjaar 1880, nummer 1247, lengte 5,60 m.
Vang: Vlaamse blokvang met evenaar
Bovenwiel of aswiel: 69 kammen, steek 12,3 cm.
Kruiwerk: zetelkruiwerk
Biotoop: GoedLees meer...
Specificaties: Bovenschijfloop: 30 staven
Onderschijfloop: 19 staven
Waterwiel: 92 kammen, steek 16,2 cm.
Overbrengingsverhouding: 1:0,48
ø scheprad = 5,77 m., breedte scheprad = 0,45 m.

Bedrijfsomschrijving:

Ten oosten van de snelweg A27, tussen Uppel en Sleeuwijk aan het eind van de Uppelse Steeg, staan vlak bij elkaar middenin de polder twee vrijwel identieke, sober zwart geteerde wipwatermolens. Vlak langs beide molens staan bunkers, die deel uitmaken van de voormalige Nieuwe Hollandse Waterlinie.
De Zandwijkse molen dateert uit 1699. Dit jaartal komt ook voor op het kokervulstuk en het bovenzetelstuk.
Molenaar Pieter Nederwaard maalde in 1840 voor een karig jaarloon van 73 gulden op de molen. Volgens overlevering stood er vroeger een Zandwijkse molen aan het riviertje De Alm bij de Poortweg.
In 1941 kreeg de wipmolen Van Bussel stroomlijnwieken om het maalrendement bij lagere windsnelheden te verhogen.
Samen met de nabij gelegen Uitwijkse wipmolen is deze geheel zwart geteerde wipmolen als enige overgebleven van een zevental wipmolens langs de Zevenbans boezem.
Deze wipmolens stonden minstens 200 m. van elkaar om voldoende windvang te garanderen. Tot oktober 1961 bemaalde de Zandwijkse molen, met een 5,77 m groot open buitenscheprad, de 405 ha grote polder Uppel en Zandwijk, samen met een diesel-schepradgemaal. Dit werd in 1927 gebouwd op de fundering van de gesloopte Uppelse wipwatermolen, die omstreeks 1890 afbrandde en weer was herbouwd.
Na de Tweede Wereldoorlog en de watersnoodramp van 1953, toen het gemaal onklaar was, maalde de wipmolen de ondergelopen polder weer droog. Om deze taak goed uit te kunnen blijven voeren, zijn in 1953 een nieuw waterwiel en onderrondsel aangebracht uit een gesloopte Leerdamse wipmolen. Gelijktijdig is toen een kleiner bovenrondsel geplaatst. In oktober 1961 brak tijdens het malen de binnenroede.
Na de buiten-gebruikstelling voor de polderbemaling, op 28 oktober 1961, werd de wipmolen gerestaureerd, waarbij in 1963 weer een Oud-Hollandse tuigage is aangebracht op de door een gietijzeren bovenas uit 1880 gestoken roeden met een vlucht van 25,70 m.
Op de lage veldmuren rust de met riet gedekte ondertoren, waarop het zwart geteerde bovenhuis staat. Een fraaie zwarte makelaar met rood windvaantie siert de met gepotdekselde planken gedekte kap. De voorzijde van het bovenhuis (het stormgebint) is in visgraatvorm gepotdekseld. Om het wiekenkruis op de wind te zetten en stop te zetten, bedient de vrijwillig molenaar het kruirad en de Vlaamse blokvang met evenaar.
De wipmolen staat op een soort langgerekt eiland, waar het water door een brede watergang omheen stroomt als het scheprad in werking wordt gezet in het rondmaalcircuit. Een nabijgelegen weidemolentje zorgt ervoor dat het waterpeil in dit circuit op peil blijft.
In 2000 is het stenen stookhok voor de molenaar opnieuw betegeld.

De Zandwijkse wipmolen is in 2003 stil gezet vanwege een slechte windpeluw. Er werd toen nog gesproken over een noodherstel, maar dit is helaas niet gebeurd. Het ziet er voorlopig niet naar uit dat de molen binnen 6 jaar gerestaureerd zal kunnen worden.
Voor mensen die toch in deze schitterende oude wipmolen willen kijken, kan dat door gewoon een afspraak met Marco van Steenis te maken, want hij houdt gewoon het terrein in en rond de molen bij!

Activiteiten, bijzonderheden, evenementen en promotie's:

Type: wipmolen
Functie: watermolen
Inrichting: scheprad
Waterrad of Turbine:
Wateras:
Gangwerk:
Rivier of Spreng:
Biotoop: Goed Lees meer...
Specificaties: Bovenschijfloop: 30 staven
Onderschijfloop: 19 staven
Waterwiel: 92 kammen, steek 16,2 cm.
Overbrengingsverhouding: 1:0,48
ø scheprad = 5,77 m., breedte scheprad = 0,45 m.

Extra foto's:

terug naar het overzicht